Risk Engineering Days 2016

Risk Engineering Days (IV międzynarodowa konferencja Risk Engineering Days 2016 odbyła się w dniach 13-14 października 2016 w Sopocie) to szczególna okazja do dyskusji i wymiany doświadczeń osób odpowiedzialnych za zarządzanie ryzykiem. Podczas szeregu prezentacji poruszano wiele istotnych kwestii dotyczących bezpieczeństwa w przedsiębiorstwach. Na konferencji pojawiło się wielu znamienitych gości i osobowości z obszarów przemysłu, biznesu, świata nauki, instytucji państwowych, prasy branżowej. W konferencji wzięli udział przedstawiciele takich krajów jak: Polska, Stany Zjednoczone, Chiny, Wielka Brytania, Ukraina, Łotwa, Litwa i Estonia. Reprezentowali przedsiębiorstwa, ośrodki naukowe oraz instytucje państwowe, m.in. AGH w Krakowie, UE w Poznaniu, PIU, Grupy Lotos, Grupy Azoty, Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, Centralnego Instytutu Ochrony Pracy.

Poniżej treść mojego wystąpienia na konferencji:

Kreowanie przyjaznego otoczenia dla bezpieczeństwa w przemyśle na przykładzie przemysłu węglowego i energetycznego

Witam Państwa serdecznie, dziękuję bardzo za zaproszenie. Jest mi niezmiernie miło, że mogę wziąć udział w tej bardzo potrzebnej i ważnej konferencji.

Szanowni Państwo!
Chciałbym zwrócić Państwa uwagę na potrzebę, a właśnie konieczność kreowania przyjaznego otoczenia dla bezpieczeństwa w przemyśle, na przykładzie przemysłu węglowego i energetycznego.
Moja obecność, parlamentarzysty i przewodniczącego Parlamentarnego Zespołu Górnictwa i Energii, jest potwierdzeniem poparcia dla celów konferencji oraz wizji polityki PZU ws. Aktywnego umacniania bezpieczeństwa przemysłowego i wspierania podmiotów gospodarczych w implementacji nowoczesnych systemów bezpieczeństwa, wyrażającej się m.in. w powołaniu i prowadzeniu projektu PZU Lab, jako ważnego elementu rozwoju polskiej gospodarki oraz wdrażania Przemysłu 4.0.
Doroczna konferencja PZU nt. zarządzania ryzkiem stała się wiodącym forum generowania poparcia i współpracy wszystkich interesariuszy w umacnianiu bezpieczeństwa przemysłowego w ramach budowy nowoczesnej polskiej gospodarki.
W swoim wystąpieniu chciałbym przedstawić:
– rangę bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego dla rozwoju polskiego przemysłu, zwłaszcza górnictwa i energetyki;
– działania podejmowane przez Parlamentarny Zespół Górnictwa i Energii na rzecz rozwoju polskiej gospodarki, w tym w zakresie konsultacji Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju,
– potrzebę zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego, jako podstawowego warunku rozwoju, poparcia nowych inicjatyw, które generowane są w ramach niniejszej konferencji, zwłaszcza programu „Lokalnej Świadomości i Odpowiedzialności w Bezpieczeństwie Chemicznym” oraz rozwoju polskiej specjalizacji, jaką staje się cyberbezpieczeństwo w przemyśle.
Z uznaniem odnotowuję pozytywną rolę PZU w organizowaniu poparcia społeczeństwa obywatelskiego w umacnianiu bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego na szczeblu lokalnym, jako lidera w aktywnym promowaniu cyberbezpieczeństwa w polskim przemyśle.

  1. W dobie globalizacji przemysłu chemicznego, powszechnego dostępu do substancji chemicznych, rosnących zagrożeń używaniem związków chemicznych w celach terrorystycznych, bezpieczeństwo chemiczne staje się ważnym elementem polityki państwa. Bezpieczeństwo chemiczne oraz ochrona środowiska są powiązane z bezpieczeństwem wewnętrznym i zewnętrznym, ochroną zdrowia publicznego, współpracą gospodarczą i handlową, a także z polityką rozwoju i pomocy humanitarnej.
  2. Jesteśmy świadkami szybko rosnącego wykorzystania chemii i dostępu do niebezpiecznych substancji na szczeblu lokalnym zwłaszcza w zakresie produkcji, składowania, użycia, przewozu środkami transportu kolejowego i drogowego towarów niebezpiecznych, w tym związków chemicznych, nośników energii i odpadów, i realizacji wymagań ochrony środowiska i bezpieczeństwa chemicznego. Poziom świadomości zagrożeń i stosowane uregulowania kontrolne oraz monitoring pozostają w tyle za dynamicznym wzrostem dostępu i użycia niebezpiecznych substancji.
  3. Przyszłość górnictwa i energetyki węglowej jest warunkowana w coraz większym stopniu potrzebą sprostania rosnącym, restrykcyjnym normom emisji szkodliwych substancji, które są wprowadzane do systemu prawnego Unii Europejskiej i krajów członkowskich. W tym kontekście, zagadnienia bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego stają się ważnym elementem ochrony interesów polskiej gospodarki, której górnictwo pozostaje ważnym elementem. Konieczne jest kreatywne podejście w tym zakresie i aktywny udział przedstawicieli Polski w pracach ciał i organów instytucji i gremiów międzynarodowych, gdzie inicjowane i prowadzone są prace w zakresie bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego, w celu ochrony polskich interesów gospodarczych.
  4. Należy kreować przyjazne otoczenie bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego w działalności górnictwa węglowego i energetyki, w wymiarze krajowym i międzynarodowym. Wymaga to promocji podejścia, zgodnie z którym zwiększanie norm w zakresie bezpieczeństwa i ochrony środowiska jest ściśle związane z możliwościami sprostania tym normom, bez narażania podstawowych interesów przemysłu i interesu społecznego.
  5. Nowoczesne podejście do bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego, wspierające rozwój gospodarczy zostało zaprezentowane w trakcie światowego kongresu bezpieczeństwa chemicznego Chemss2016, który odbył się w Kielcach w dniach 18-20 kwietnia 2016 r. Kongres został zorganizowany przez Międzynarodowe Centrum Bezpieczeństwa Chemicznego i Targi Kielce. Było to pierwsze spotkanie w tej dziedzinie o randze światowej, które stało się dużym sukcesem organizacyjnym, merytorycznym i politycznym. Kongres zgromadził ponad 400 uczestników z 47 państw. W trakcie Kongresu przekazałem list Pana Premiera Mateusza Morawieckiego do uczestników z poparciem dla celów i programu kongresu. W ramach Parlamentarnego Zespołu Górnictwa i Energii popieramy przygotowanie drugiego szczytu bezpieczeństwa chemicznego Chemss2017.
  6. Parlamentarny Zespół Górnictwa i Energii wspiera aktywny udział i współpracę wszystkich podmiotów w trójkącie społeczeństwo – gospodarka – ochrona środowiska na rzecz kreowania przyjaznego otoczenia bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego w sektorach górnictwa i energii.
  7. W Zespole aktywnie promujemy społeczne zaangażowanie, które służy rozwojowi gospodarczemu. Skutecznie łączymy potencjał w ramach trzech sektorów: prywatnego, publicznego i obywatelskiego.
  8. Chciałbym przedstawić Państwu wiodące elementy stanowiska, które przyjął Parlamentarny Zespół Górnictwa i Energii po dyskusji i zebraniu opinii szerokiego kręgu ekspertów, przedsiębiorców, menedżerów i liderów opinii publicznej, na temat „Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju”, w części dotyczącej energii i restrukturyzacji sektora górnictwa węgla kamiennego.
  9. W stanowisku uznaliśmy, że decyzji politycznych wymaga nadanie priorytetu w zakresie transformacji energetyki opartej na dużych elektrowniach w kierunku generacji rozproszonej, inteligentnej sieci, wirtualnych elektrowni i dynamicznych taryf. System oparty na rozproszonych źródłach energii posiada takie zalety, jak elastyczność w doborze technologii i paliw, odporność systemu na sytuacje kryzysowe (terroryzm, wojna hybrydowa), odporność na awarie (awaria dużego bloku to duży problem), wysoką samowystarczalność dzięki wykorzystaniu możliwości lokalnych. Poza tym, następuje zmniejszenie importu ropy i gazu, co pozytywnie wpływa na bilans płatniczy i wzrost bezpieczeństwa energetycznego kraju. Nie bez znaczenia jest powstawanie lokalnych miejsc pracy.
  10. Bez rozstrzygnięć strategicznych, przedsiębiorcy będą opóźniać decyzje inwestycyjne, a wiele szans biznesowych rodzimych firm zostanie bezpowrotnie utracone. Czas jest więc czynnikiem krytycznym w wyzwalaniu dobrej zmiany w obszarze górnictwa i systemu energetycznego. Bez przebudowy obecnego modelu scentralizowanej energetyki niemożliwe będzie zbudowanie innowacyjnej gospodarki. Tworzy się łańcuch przyczynowo-skutkowy z ogniwami w postaci systemu rozproszonej generacji z dużym udziałem źródeł niestabilnych, sieci inteligentnej (smart grid), elektrowni wirtualnych, taryf dynamicznych, zarządzaniem stroną popytową, Internetem Rzeczy, Przemysłem 4.0, innowacje w różnych gałęziach przemysłu i usług. Pominięcie któregokolwiek ogniwa łańcucha spowoduje, że kolejne ogniwa nie powstaną.
  11. Szczególnie ważne jest, aby w Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju znalazły się zapisy o spójności tworzonych koncepcji i podejmowanych działań. Model „tradycyjny” nie jest „kompatybilny” z nowoczesną gospodarką. Energetyka konwencjonalna powinna rozbudowywać się w kierunku zwiększenia zdolności regulacyjnych (mniejsze bloki o dużej elastyczności). Koniecznym warunkiem do zaistnienia Przemysłu 4.0 jest przebudowa systemu energii elektrycznej w kierunku systemu rozproszonego z dużym udziałem źródeł niestabilnych. Bez dużej ilości niestabilnych źródeł w systemie nie powstanie impuls do rozwoju sieci inteligentnych. Z kolei budowa dużych bloków (konwencjonalnych i jądrowych) stoi w sprzeczności z budową systemu rozproszonego.
  12. Zapewnienie ciągłości i stabilności dostaw energii elektrycznej w horyzoncie długoterminowym dla wszystkich odbiorców na terenie kraju może zapewnić interaktywny rynek energii elektrycznej (IREE), a nie kosztowna dla konsumentów koncepcja rynku mocy, która stoi w sprzeczności z mechanizmem taryf dynamicznych. Ponadto, powielanie rynku mocy na obszarze całej Unii Europejskiej nie jest optymalnym rozwiązaniem.
  13. Postęp w technologiach magazynowania energii tworzy ramy bezpieczeństwa energetycznego kraju opartego na systemach rozproszonych. Badania powinny iść
    w kierunku optymalizowania zarządzania klastrami i spółdzielniami energetycznymi, jako wirtualnymi elektrowniami.
  14. Projekty strategiczne w zakresie bezpieczeństwa energetycznego muszą ulec weryfikacji. Zgodnie z zasadami nowej ekonomii strukturalnej należy wspierać sektory, w których odnotowano już jakieś sukcesy i możliwe jest uzyskanie przewagi konkurencyjnej wynikającej ze skali, przełomowego odkrycia lub specyficznych warunków środowiska biznesowego. Tylko inwestycje w badania inteligentnych sieci energetycznych oraz systemów energetyki rozproszonej spełniają te wymogi ze względu na wysoki poziom kadr informatycznych w Polsce. Rynek mocy jest daniną publiczną nałożoną na społeczeństwo, a państwowe inwestycje w energetykę jądrową są najczęściej marnotrawieniem środków publicznych. Jednakże racjonalna strategia rozwoju sektora węglowego oparta o czyste technologie może tworzyć koło zamachowe polskiej gospodarki.
  15. Na bazie sektora górnictwa węgla może budować nowoczesną energetykę, jako podstawę miksu energetycznego, nowoczesny i innowacyjny przemysł chemiczny i farmaceutyczny, a także przemysł maszynowy i sektor inżynieryjno-budowlany.
  16. Przyjąć należy, że węgiel kamienny będzie nadal podstawowym paliwem dla polskiej energetyki, jego rola będzie się utrzymywać w okresie najbliższych 20-30 lat. Jest to podstawa energetyki, ale także bezpieczeństwa energetycznego państwa.
  17. Przemysł węglowy powinien być potraktowany jako jeden z centralnych elementów planu rozwoju Polski, zarówno w wymiarze bezpieczeństwa energetycznego, ale także jako platforma do rozwoju innowacyjnego przemysłu. Dlatego należy pilnie rozwiązać kryzys górnictwa, dokonując zmiany dotychczasowego kształtu sektora wydobywczego poprzez wprowadzenie zmian własnościowych i integrację przedsiębiorstw sektora górnictwa węglowego. Spowoduje to uzdrowienie struktury sektora górniczego i przyciągnie poważne inwestycje do górnictwa, zarówno ze strony firm krajowych, jak kapitału zagranicznego.
  18. Nowa rola państwa powinna polegać na odejściu od roli właścicielskiej w górnictwie i pozostanie w aktywnej roli regulacyjno-koordynującej i stymulującej badania w sektorze węgla kamiennego. Państwo może inicjować i finansować rozwój nowych technologii wykorzystania węgla w energetyce, jak np. naziemne zgazowanie węgla oraz rozwój przemysłu okołogórniczego, w tym budownictwa, przemysłu chemicznego, maszyn i urządzeń, branżowych aplikacji informatycznych i automatyki oraz przemysłu stalowego.
  19. Dofinansowane powinny zostać projekty zwiększające efektywność sektora węglowego, nastawione na wdrożenie czystych technologii. Niezbędne jest utworzenie dedykowanych funduszy Venture Capital dla górnictwa – ściśle powiązanych z nauką i przemysłem górniczym, gdzie udział państwowych środków finansowych w rożnych projektach obniżać będzie ryzyko inwestycyjne prywatnych przedsiębiorców.
  20. Chciałbym podkreślić, że przedstawione powyżej wiodące elementy stanowiska Zespołu przygotowano w ramach współpracy z agendami państwowymi, przedstawicielami przemysłu i społeczeństwa obywatelskiego.
  21. Z uznaniem odnotowuję, że doroczna konferencja PZU w sprawie zarządzania ryzykiem jest praktycznym potwierdzeniem rangi i integrowania bezpieczeństwa przemysłowego, które obejmuje bezpieczeństwo chemiczne i ekologiczne, w rozwoju gospodarki. Chciałbym zwrócić Państwa uwagę, że – w wielu opracowaniach – sprostanie wyzwaniom cyberbezpieczeństwa, kluczowego elementu bezpieczeństwa przemysłowego, jest wiodącym warunkiem rozwoju gospodarki w ramach Przemysłu 4.0. Jestem przekonany, że w ramach rozwoju Przemysłu 4.0, zagadnienia bezpieczeństwa przemysłowego będą priorytetem.
  22. Upodmiotowienie społeczeństwa obywatelskiego i pobudzenie aktywności i kreatywności obywateli jest podstawowym warunkiem skutecznego przygotowania i realizacji Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju i kreowania dobrej zmiany w polskiej gospodarce. Poszerzanie udziału w rozwoju Polski potencjału innowacyjnego zarówno podmiotów prywatnych, jak i potencjału istniejącego i generowanego w sferach publicznej i społeczeństwie obywatelskim, który w przeszłości był często marginalizowany, poszerzy grono interesariuszy i potencjalnych beneficjentów. Aktywne zaangażowanie trzech sektorów: prywatnego, publicznego i obywatelskiego, w umocnieniu bezpieczeństwa działalności gospodarczej poszerzy sfery odpowiedzialności za stan bezpieczeństwa chemicznego i ochrony środowiska. Zwiększy udział polskiego potencjału produkcyjnego i badawczo-rozwojowego przemysłu chemicznego i przedsiębiorstw zajmujących się ochroną przed zagrożeniami chemicznymi i bezpieczeństwem środowiska naturalnego w systemie międzynarodowej architektury gospodarczej.
  23. Dynamiczny rozwój Międzynarodowego Centrum Bezpieczeństwa Chemicznego (ICCSS) w Warszawie – jako inicjatywy społecznej i organizacji non-profit – jest praktycznym potwierdzeniem udziału podmiotów i inicjatyw społecznych w kreowaniu innowacyjności polskiej gospodarki i jej proeksportowego charakteru. Centrum staje się wiodącym krajowym i międzynarodowym ośrodkiem rozwoju bezpieczeństwa chemicznego i ochrony środowiska i rozwoju globalnej kultury bezpieczeństwa chemicznego. Centrum jest aktywnym uczestnikiem i doradcą w sprawach bezpieczeństwa chemicznego i ochrony środowiska w ramach prac prowadzonych przez Parlamentarny Zespół Górnictwa i Energii.
  24. Działania podejmowane ws. rozwoju bezpieczeństwa chemicznego sprawią, że dziedzina ta staje się polską specjalnością w świecie, spotykając się z coraz większym zainteresowaniem. Dzięki temu następuje poszerzenie perspektyw rozwoju polskiej gospodarki, co wpływa na większe wykorzystanie polskiego potencjału w przemyśle chemicznym i ochronie środowiska, oraz dorobku badawczo-rozwojowego. Polska specjalizacja w bezpieczeństwie chemicznym będzie służyć rozwojowi przedsiębiorczości, innowacyjności i konkurencyjności polskich podmiotów. Umocni się także wizerunek Polski jako aktywnego uczestnika społeczności międzynarodowej i kreatora globalnej agendy międzynarodowej na rzecz rozwoju i współpracy gospodarczej.
  25. W rozwoju bezpieczeństwa przemysłowego, zwłaszcza w zakresie górnictwa, energii, chemii i ochrony środowiska, zadaniem o niebagatelnym znaczeniu jest zagwarantowanie, żeby lokalne społeczności i władze publiczne były regularnie informowane o stanie zagrożeń dla środowiska naturalnego i lokalnych zagrożeniach chemicznych. Tylko wtedy będą one mogły aktywnie uczestniczyć i wspierać rozwój gospodarczy. Aktualnie nie ma mechanizmów, które umożliwiałby dostęp na poziomie lokalnym do informacji o zagrożeniach.
  26. Niezbędne jest przyjęcie zintegrowanego podejścia do bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego i włączenie wszystkich interesariuszy na szczeblu lokalnym do odpowiedzialności za stan bezpieczeństwa środowiska. Pozwoli to kreować i wdrażać politykę zrównoważonego rozwoju w szeroko pojętej działalności chemicznej i ekologicznej na poziomie lokalnym. Dlatego zdecydowanie popieram inicjatywę Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i Międzynarodowego Centrum Bezpieczeństwa Chemicznego w Warszawie ws. programu „Lokalnej Świadomości i Odpowiedzialności w Bezpieczeństwie Chemicznym”. Program ten jest modelowym przykładem współpracy agend państwowych, samorządowych, przemysłu oraz podmiotów społeczeństwa obywatelskiego i akademickiego. Realizacja tego programu wspierać będzie upodmiotowienie partnerów na poziomie lokalnym i ich aktywne zaangażowanie w redukcji zagrożeń dla społeczności lokalnych i środowiska związanych z działalnością w sferach chemii, górnictwa lub energetyki.
  27. Upodmiotowienie społeczeństwa obywatelskiego oraz zwiększanie aktywności i kreatywności obywateli i podmiotów lokalnych jest wiodącym warunkiem wdrażania skutecznej polityki bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego. Dlatego też należy aktywniej wspierać rozwój infrastruktury przestrzeni publicznej w zakresie bezpieczeństwa chemicznego i ochrony środowiska. Parlament powinien być miejscem aktywnego wspierania inicjatyw społecznych, które służą rozwojowi bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego. Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do współpracy w ramach Parlamentarnego Zespołu Górnictwa i Energii, gdzie będziemy aktywnie wspierać wdrażanie programu „Lokalnej Świadomości i Odpowiedzialności w Bezpieczeństwie Chemicznym”.
  28. Z wielkim zainteresowaniem i poparciem przyjmuję także plany rozwoju polskiej specjalizacji w dziedzinie cyberbezpieczeństwa w przemyśle. Podzielam opinie, że rozwój rynku polis ubezpieczeniowych od skutków i następstw cyberataku może przynieść pożądany skutek w postaci
    zwiększenia odporności na cyberatak na instalacje przemysłowe oraz wzrostu poziomu cyberbezpieczeństwa, co ma fundamentalne znaczenie dla skutecznego rozwoju Przemysłu 4.0. i powodzenia planów reindustrializacji w ramach Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju Wicepremiera Morawieckiego. Istotnym elementem planu jest program elektromobilności zakładający rozwój przemysłu produkcji samochodów z napędem hybrydowym i elektrycznym. Innym ważnym kierunkiem jest dążenie do zmiany systemu energetycznego na system rozproszonych źródeł energii. Oba kluczowe obszary działaności ludzkiej wymagają zarządzania ryzykiem na etapie organizacji i produkcji oraz profesjonalnych ubezpieczeń, które zminimalizują skutki nieprzewidzianych zdarzeń.
    W ramach prac Parlamentarnego Zespołu Górnictwa i Energii będziemy wspierać rozwój koncepcji pilotażowego programu cyberbezpieczeństwa w przemyśle chemicznym, co z pewnością znajdzie zastosowanie w sektorach energii i górnictwa.
  29. Na zakończenie, chciałbym pogratulować Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. aktywnego kreowania rynku bezpieczeństwa przemysłowego. W tym kontekście na uznanie zasługuje wspieranie przez PZU rozwoju przedsiębiorczości w zakresie zarządzania ryzykiem, kształtowanie odpowiedzialności przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych, podnoszenie poziomu znajomości zagadnień bezpieczeństwa, a także promowanie nowoczesnych postaw aktywnego, a nie reaktywnego podejścia do polityki ubezpieczeniowej. Podejście PZU wpływa także korzystnie na kreowanie nowoczesnej polityki przemysłowej i dobrej zmiany w polskiej gospodarce oraz wspiera kształtowanie kapitału społecznego. Za ważne zadanie uważam podejmowane przez PZU działania, które służą upowszechnianiu bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego na poziomie lokalnym.
  30. Ważnym elementem działalności PZU, w tym w ramach realizacji programu PZU Lab powinno być rozwijanie współpracy międzynarodowej w kreowaniu korzystnych uwarunkowań redukcji ryzyka i polityki ubezpieczeniowej dla polskich inwestycji za granicą i inwestycji zagranicznych w Polsce. Warto w tym kontekście rozważyć przygotowywanie, we współpracy z właściwymi agendami rządowymi, przemysłem i społeczeństwem obywatelskim, corocznych przeglądów nt. bezpieczeństwa gospodarczego i zarządzania ryzykiem w polskiej gospodarce.
  31. Na odnotowanie zasługują dwa kierunki rozwoju działalności PZU: aktywne wspieranie rozwoju bezpieczeństwa przemysłowego poprzez aktywną politykę ubezpieczeniową i działalność edukacyjną oraz zarządzanie w praktyce ryzykiem we współpracy z agendami rządowymi, przemysłem i społeczeństwem obywatelskim, która powinna być szeroko wykorzystywana we wspieraniu przez PZU rozwoju gospodarczego Polski i bezpieczeństwa polskiej gospodarki.
  32. Chciałbym także zwrócić uwagę na rangę zagadnień zarządzania ryzkiem w sektorze węgla i energetyki. W sektorze górnictwa na etapie poszukiwania, rozpoznania i wydobycia węgla występują liczne i trudne do oszacowania ryzyka, zwłaszcza związane z niepewnością geologiczną. Podobnie w sektorze energetycznym, do którego wchodzą zaawansowane technologie związane z zarządzaniem systemami rozproszonymi, mamy do czynienia z trudnymi do rozpoznania ryzykami. Wprawdzie intensywnie rozwijane są metody zarządzania ryzykiem, ale na poziomie pojedynczych projektów pojawiają się problemy z szacowaniem kosztów ryzyka i kalkulowaniem kapitału ryzyka.
  33. Instytucje ubezpieczeniowe, a w szczególności nasz narodowy ubezpieczyciel PZU, który dysponuje doskonałą kadrą aktuariuszy, może i powinien wspierać projekty w sektorze górniczym i energetycznym redukując ryzyka projektowe poprzez usługi doradcze oraz oferowanie produktów ubezpieczeniowych z zakresu controllingu ryzyka. Bliska współpraca PZU z polskim sektorem górnictwa i energii będzie tworzyła przewagi konkurencyjne na globalnym rynku, co będzie impulsem do rozwoju w Polsce nowoczesnego Przemysłu 4.0.
  34. Chciałbym zachęcić PZU S.A. do współpracy w kreowaniu i realizacji aktywnej polityki bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego w sektorach energii i górnictwa w ramach trójkąta zależności: społeczeństwo – gospodarka – ochrona środowiska. Zaangażowanie PZU w tym procesie byłoby ważnym elementem współpracy na rzecz rozwoju polskiej gospodarki.
    Dziękuję bardzo za uwagę.